განათლების რეფორმა საქართველოში

ბრენდირების ზოგად პრობლემებთან დაკავშირებით აქ შეგიძლიათ ამავე ბლოგის სხვა ნაწილში.

ეს ჩანაწერი ეხება განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ინფორმაციას, რომ: ბრენდირება ჩატარდა; გამოვლინდა 10 საუკეთესო სკოლა.



ასევე გადავხედოთ სამინისტროს საიტზე არსებულ ინფორმაციას ბრენდირებული სკოლების შესახებ და შევეცადოთ დავადგინოთ თუ რა კრიტერიუმებით იხელმძღვანელა სამინისტრომ სკოლების შეფასებისას. რადგან განათლებისა და მეცნიერების მინისტრი ბრენდირების ერთერთ მთავარ მიზანს სისტემის გამჭვირვალებას ასახელებს, საინტერესოა თავად ბრენდირების სისტემა რამდენად გამჭვირვალეა.

ათ საუკეთესო სკოლას შორის დასახელდა 157-ე სკოლა. ამ სკოლამ 10 შესაძლო ვარსკვლავიდან 9 მოიპოვა.  ეს ამ სკოლის ერთადერთი მიღწევა არ არის 2011 წელს. სამინისტრომ ამ სკოლის დირექტორი 2011 წლის საუკეთესო დირექტორად დაასახელა.

შორენა ბუნტური ამ სკოლის დირექტორად ერთი წლის წინ დაინიშნა. ის 25 წლის იყო და მანამდე მუშაობდა სკოლის მანდატურად.

საინტერესო ამ ისტორიაში არის შემდეგი: როგორ მოახერხა გამოუცდელმა დირექტორმა, რომ ერთ წელიწადში ეჯობნა 2100-მდე სხვა დირექტორისთვის, ხოლო მის სკოლას ასევე დაახლოებით ამდენივე სკოლისთვის? ერთ წელიწადში სკოლის რადიკალურად შეცვლა და რადიკალურად უკეთესი შედეგების ჩვენება შეუძლებელია. თუ სკოლა საუკეთესოებს შორისაა, მაშინ რატომ მოხსნეს წინა დირექტორი და რატომ დანიშნეს აქ მანდატური?

შევადაროთ ორი სკოლა ერთმანეთს: ახალციხის 5-ე სკოლა და თბილისის 53-ე.
ჩანს, რომ ზოგიერთი პარამეტრით 5-ე სკოლა ჯობნის 53-ეს. მაგ. ავიღოთ ინფრასტრუქტურა. ახალციხის სკოლაში 56 კომპიუტერია, თბილისის "პრესტიჟულ" სკოლაში კი 38. არადა ახალციხის სკოლაში 1262 მოსწავლე სწავლობს, ხოლო თბილისის სკოლაში - 1720. თუ გავითვალისწინებთ იმას, რომ კომპიუტერებს სკოლებისთვის ძირითადად სახელმწიფო ყიდულობს მაშინ იბადება კითხვა, რატომ უყიდა სახელმწიფომ (ან თუნდაც დონორებმა) ახალციხის სკოლას უფრო მეტი კომპიუტერი ვიდრე თბილისისას?
იქნებ ეს პარამეტრი სულაც არ არის მნიშვნელოვანი თუ გავითვალისწინებთ იმას, რომ შესაძლოა 53-ე სკოლის უფრო მეტი მოსწავლე იყენებს კომპიუტერს განათლების პროცესში, რადგან მათ კომპიუტერები სახლში აქვთ?

შევხედოთ სხვა პარამეტრს. მაგ. 53-ე სკოლაში მასწავლებლების 26% აქვს გავლილი ტრენინგი, ახალციხისაში კი 33%. თუ გავითვალისწინებთ მასწავლებლების რაოდენობას, გამოდის, რომ 53-ეში 30 მასწავლებელს აქვს გავლილი ტრენინგი, ახალციხეში კი 32-ს.

შევხედოთ სპორტულ მიღწევებს. ახალციხის სკოლა სპორტულ შეჯიბრში პირველ სამ ადგილზე გავიდა. თბილისის სკოლა კი ვერ. თბილისისში 400-მდე სკოლაა, მთელს ახალციხის რაიონში კი 40-მდე. როგორ შეიძლება ამ ორი სკოლის ერთ შკალაზე ამ პარამეტრით შედარება?

53-ე სკოლას ყავს ოქროს მედალოსნები, ახალციხის სკოლას კი მხოლოდ ვერცხლის მედალოსნები. ახალციხის სკოლიდან უფრო მეტი პროცენტი ჩაირიცხა უმაღლესში,  53-ედან მეტმა აიღო გრანტი. თუმცა არ ვიცით ეს ერთიან ეროვნულ გამოცდებზე გასულების პროცენტია, თუ სკოლადამთავრებულების?

53-ე სკოლას აქვს 7 ვარსკვლავი და მისი დირექტორი მოხსნეს 2011 წლის ზაფხულში. ახალციხის სკოლას კი აქვს ორი ვარსკვლავით მეტი. რატომ?

ბრენდირებასთან დაკავშირებით ბევრი სხვა კითხვის დასმაც შეიძლება, მაგრამ ზოგიერთს პასუხი ისედაც გაეცემა თუ გავითვალისწინებთ იმას, რომ ზოგ სკოლაში დირექტორის ვინაობას გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს. 157-ე სკოლაში დირექტორი მანდატურია. ახალციხის 5-ე სკოლაში კი შინაგან საქმეთა მინისტრის დედა.

გამომცემლობა National Academies Press 2010 წლის მკითხველთა არჩევანის მიხედვით ათი საუკეთესო წიგნი დაასახელა. აქედან ორი საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების სკოლაში სწავლებას ეძღვნება:

განათლებისა და მეცნიერების მინისტრი, დიმიტრი შაშკინი, გამოცდების ცენტრის ხელმძღვანელი, მაია მიმინოშვილი, ზოგიერთი მოსწავლე, ჟურნალისტი და სხვ. ხშირად აცხადებს, რომ ტრიმესტრულად საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების სწავლების დანერგვამ არ გაამართლა და შედეგები გააუარესა, რაც ვიცით საერთაშორისო კვლევებისა და ერთიანი ეროვნული გამოცდების შედეგების მიხედვით. 2010-11 სასწავლო წელს ამ თემამ დამატებითი აქტუალობა შეიძინა საყოველთაო საატესტაციო გამოცდებთან დაკავშირებით. 

მოცემულ ლინკზე შეგიძლიათ ნახოთ შედარებითი მიმოხილვა, თუ როგორ ხდება სხვადასხვა სახელმწიფოში სახელმძღვანელოების სისტემის მართვა.

რამოდენიმე დაკვირვება

1. ასეთი მონაცემები ძალიან სასარგებლოა გამომცემლობებისთვის, რადგან მათ შეუძლიათ უკვე წინასწარ დაგეგმონ საკუთარი ტირაჟები. ასევე მნიშვნელოვანია გამომცემლობებისთვის საკუთარი მარკეტინგული დაგეგმვის გასავითარებლად. თუ გავითვალისწინებთ იმას, რომ სკოლებს აქვთ ვალდებულება, რომ არჩეული სახელმძღვანელოები 5 წლის განმავლობაში არ შეცვალონ, ეს მონაცემები გრძელვადიანი დაგეგმვის შესაძლებლობას იძლევა. სახელმწიფოს კი ეძლევა შესაძლებლობაა, რომ ხუთწლიანი ვადის მონიტორინგი მეტნაკლები ეფექტურობით განახორციელოს.
2. სკოლებს შესარჩევად არ ჰქონდათ დიდი დრო. მიუხედავად ამისა, შერჩევის სტატისტიკა გვაძლევს შესაძლებლობას ვიმსჯელოთ თუ რომელი სახელმძღვანელოებია ყველაზე პოპულარული. შესაძლოა ასეთმა სტატისტიკამ ასევე სკოლების არჩევანზე იმოქმედოს მომავალში.
3. კარგი იქნებოდა, რომ მონაცემები ყოფილიყო მოცემული სკოლის ტიპების მიხედვით (ქალაქის, სოფლის, საჯარო, კერძო სკოლები). სოფლისა და ქალაქის მონაცემები სხვა საინტერესო ინფორმაციასთან ერთად გვაძლევს შესაძლებლობას უფრო უკეთ დავგეგმოთ მოსწავლეების რაოდენობები. ეს მნიშვნელოვანია იმდენად, რამდენადაც სოფლის სკოლები უფრო მცირეკონტიგენტიანია. ასევე ქალაქებში სახელმძღვანელოების შესყიდვის უნარიანობა უფრო მაღალია. მართალია კერძო სკოლების მონაცემები არის მოცემულ ცხრილში, მაგრამ მათი გამოხშირვა საკმაოდ რთულია და სახელოწოდებების ანალიზით არის მხოლოდ შესაძლებელი. კერძო სკოლების მონაცემები შესაძლოა გვაძლევდეს ინფორმაციას იმასთან დაკავშირებითაც, თუ რომელი წიგნები ითვლება უფრო მიმზიდველად კერძო სექტორისთვის. სავარაუდოდ კერძო სექტორი უფრო თავისუფალია და სწრაფად რეაგირებს ინოვაციური შინაარსისა და მეთოდოლოგიის სახელმძღვანელოების მიმართ.
4. ზოგიერთ შემთხვევაში ჩანს ვარიაცია სკოლების რაოდენობების მიხედვით. მაგ. მონაცემები მეხუთე კლასში ქართულის სახელმძღვანელოს შესახებ გვაქვს 2002 სკოლიდან, მათემატიკის 2037, ბუნებისმეტყველების 1978 სკოლიდან და ა.შ. როგორც ჩანს სკოლებს გაუჭირდათ ზუსტად ინფორმაციის მოწოდება.

ქვევით გთავაზობთ 5-ე კლასის სახელმძღვანელოების შესახებ ინფორმაციას ვიზუალური ფორმით.

პირველ გვერდზე ხედავთ დაჯამებულ მონაცემებს. გვერდის ქვედა ნაწილში არიჩიეთ მონაცემები საგნების მიხედვით.
* მეხუთე კლასში ისტორიისა და ფიზიკური აღზრდის სახელმძღვანელოების ვიზუალიზაცია არ გაგვიკეთებია, რადგან ამ საგნებში, ამ კლასში მხოლოდ ერთი სახელმძღვანელოა.