განათლების რეფორმა საქართველოში

1. საშუალოდ ასი სკოლის ბიბლიოთეკას 4 000 ლარის ღირებულების წიგნებით მოვამარაგებდი;
2. საშუალოდ 20 სკოლას 20 000 ლარის კომპუტერულ ტექნიკას განვუახლებდი;
3. მინიმუმ 50 სკოლას 8 000 ლარით წავახალისებდი რათა მასწავლებლებისათვის   სასიამოვნო გარემო და ადამიანური ღირსების შესაფერისი სამუშაო ოთახი (ე.წ. სამასწავლებლო) მოეწყოთ.
4. მინიმუმ რამდენიმე მაღალმთიანი სკოლისათვის მაღალსიჩქარიანი ინტერნეტის მიწოდების საკითხებზე ვიმუშავებდი;
5. დავაფინანსებდი პროექტებს სკოლებისათვის (მასწავლებლების, დირექტორების, მოსაწავლეებისა და მშობლების მიერ ინიცირებულს), რომლებიც მინიმუმ ერთი არსებითი და კონკრეტული პრობლემის გადაჭრას დაისახავდა მიზნად;
6. დავაფინანსებდი რამდენი ასეული სოციალურად დაუცველი მოსწავლეებისათვის საზაფხულო ბანაკს, სადაც მოსწავლეებს იმ კომპეტენციების გაძლიერებაში დაეხმარებოდნენ, რაც სკოლაში ვერ შეძლეს;
7. მინიმუმ რამდენიმე ათეული მასწავლებლისთვის დირექტორისათვის საზღვარგარეთ კვალიფიკაციის ამაღლების პროგრამას დავაფინანსებდი;
8. მაღალმთიან რეგიონებში ახალგაზრდა მასწავლებლების დასაქმების ინიციატივას წავახალისებდი (ან ასეთი მასწავლებლის არარსებობის შემთხვევაში მათ მოძიებაზე ან არსებული კადრის გადამზადებაზე ვიმუშავებდი);
9. მაღალმთიან და მცირეკონტიგენტიან სკოლებში სპეც. მასწავლებლების მუშაობას გავაძლიერებდი;
10. რეგიონებში მინიმუმ რამდენიმე ათეულ  სკოლაში სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროებების მქონე მოსწავლეთათვის სპეციალური რესურსებით აღჭურვილ ოთახებს მოვაწყობდი;
11. არაქართულენოვან სკოლებში ახალგაზრდა მასწავლებლების კონტიგენტს მინიმუმ 40 მასწავლებლით გავზრდიდი და მათ მუშაობას წავახალისებდი;
12. არაქართულეონოვან სკოლებში მოსწავლეთა სამოქალაქო აქტვობის გაზრდის მიზნით სათემო პროექტებს დავაფინანსებდი;
13. არაქართულენოვან სკოლებში ვიმუშავებდი მოსწავლეებთან რომ გააცნობიერონ, რატომ არის საჭირო ქართული ენის კარგად ცოდნა. 

თბილისის საჯარო სკოლებში დირექტორების არჩევნები პირველად 2006-07 სასწავლო წელს ჩატარდა. მაშინ პრაქტიკულად ყველა სკოლაში კონკურსში დირექტორობის მსურველი სამი კანდიდატი ყავდა სამეურვეო საბჭოს ასარჩევად.

წელს კიდევ ერთხელ ტარდება დირექტორების არჩევნები. სკოლების დიდ ნაწილში (დაახლოებით 60%-ში) სამეურვეო საბჭოების წინაშე მხოლოდ ერთი კანდიდატია. (აქ შეგიძლიათ ნახოთ კანდიდატების განაწილება)

იბადება კითხვა, რა მოხდა ამ წლებს შორის, რასაც შეეძლო გამოეწვია კანდიდატების რაოდენობის შემცირება, ანუ ალტერნატივების არარსებობა სკოლების დიდ ნაწილში?

მინდა გამოვყო ორი ფაქტორი, რომელსაც სავარაუდოდ შეეძლო ემოქმედა ამ ცვილილებაზე:

ა) შეიცვალა კონკურსის პირობები, რის თანახმადაც კანდიდატების სკოლებში განაწილება სამინისტროზეა დამოკიდებული. მანამდე, კანდიდატების 20% თავად ირჩევდა სასურველ სკოლას, ხოლო დანარჩენები შემთხვევითი შერჩევის პრინციპით ნაწილდებოდნენ სკოლებში.

ბ) სავარაუდოდ საჯარო სკოლის დირექტორის თანამდებობამ წინა წლებთან შედარებით დაკარგა მიმზიდველობა. ამის მიზეზები შეიძლება იყოს საგანმანათლებლო სისტემის მართვის არსებული პოლიტიკა (ნაკლები თვითმართველობა, დირექტორების წინა კონკურსის დისკრედიტაცია, ცვალებადი წესები, დირექტორების სამაგალითო და მიკერძოებული დასჯები, ნაკლები მარკეტინგული კამპანია კადრების კონკურსში მოსაზიდად და ა.შ.), შეზღუდული ფინანსური სარგებელი, ალტერნატიული დასაქმების შესაძლებლობების გაჩენა და ა.შ.

მართლაც ეს ორი ფაქტორი იყო თუ არა გადამწყვეტი კონკურსში კანდიდატების რაოდენობის უარყოფითი მიმართულებით ცვლილებისთვის ამას კვლევა ჭირდება. თუმცა, იმ შემთხვევაში თუ სხვა უკეთესი ახსნა ვერ მოეძებნა ამ ცვლილებას, მაშინ შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ ამ ჰიპოთეზას ნოყიერი საფუძველი აქვს.

დიალოგი განათლების პოლიტიკის, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და სხვა საკითხების შესახებ რადიო თავისუფლების ვებ გვერდზე

დავით პაიჭაძესთან გადაცემაში ახალი განათლებისა და მეცნიერების მინისტრი დიმიტრი შაშკინი იყო.
მან აქცენტები სწორად დასვა შემდეგი მიმართულებებით:
- ნაკლები ბიუროკრატია სამინისტროში და ზოგადად მეტი მაკრო-მენეჯმენტი და ნაკლები ადმინისტრირება.
- მეტი ინფორმაცია მართვისთვის და მშობლებისთვის გადაწყვეტილებების მისაღებად
- მეტი ფინანსური ოპტიმიზაცია სისტემაში
- მოსწავლეების მოტივაციის გაზრდა სკოლებში სასიარულოდ
- მასწავლებლებისთვის პროფესიული განვითარების სამოტივაციო სისტემის შექმნის აუცილებლობა

საინტერესო და ასევე რთული ახალი იდეებია
- სკოლების ბენჩმარკინგის/"ბრენდინგის" იდეა. ზოგადად ეს კარგი მექანიზმი შეიძლება იყოს სკოლებზე ზემოქმედებისთვის, და განათლების ხარისხის სტიმულირებისთვის
- გამოსაშვები გამოცდები, როგორც მოსწავლეებისთვის სკოლაში სიარულის მოტივაციის ერთერთი სტიმული.
ამ ორივე საკითხთან დაკავშირებით იხ. სხვა სტატია

პრობლემები
ა) ტერმინოლოგიური შეცდომა რამდენად გამოხატავს სისტემის ხედვას: მაგ. "სამეურნეო" საბჭო "სამეურვეოს" ნაცვლად კონცეპტუალური ხედვის ნაწილია თუ უბრალოდ შეცდომა?

ბ) წინააღმდეგობრივი იყო მისი ორი პოზიცია, ერთი მხრივ მიკრო-მენეჯმენზე უარის თქმა სამინისტროს მხრივ, მეორე მხრივ კი ორჯერ ახსენა სწორედ ამ მიმართულებით სახელმწიფოს შესაძლო ფუნქციები. ერთი, ეს არის რესურსცენტრების ჩართულობა სამეურვეო საბჭოებში იმისთვის, რომ სკოლებში ხარჯების ოპტიმიზირება მოხდეს. მეორე მხრივ კი ის მოსაზრება, რომ სამინისტროს შეუძლია რესურსცენტრების მეშვეობით გააკონტროლოს სკოლის დონეზე, თუ როგორ იწერება ნიშნები იმისთვის, რომ კორუფცია აღმოიფხვრას. სამინისტროს შეუძლია შექმნას პირობები იმისთვის, რომ სკოლა დაინტერესებული იყოს ფინანსების ოპტიმიზაციითა და ნიშნების ობიექტურად წერისთვის, და რესურსცენტრები სწორედ პირობების შექმნაში შეიძლება მონაწილეობდეს და არა პირდაპირ რაიმეს განხორციელებაში.

საერთო შეფასება ამ გამოსვლის დადებითია. ძირითადი კონცეპტუალური მიდგომები რიტორიკის დონეზე სწორია. იმედია პოლიტიკისა და პრაქტიკის დონეზე განხორციელებაც ასევე სწორი იქნება.