10 ახალი პუბლიკაცია განათლების სფეროში

by April 06, 2012
ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში 2009 წლის შემდეგ, კალიფორნიის, ლოს ანჟელესის უნივერსიტეტთან (UCLA) ერთად და USAID-ის დახმარებით, მიმდინარეობს განათლების ადმინისტრირების სამაგისტრო პროგრამის განვითარება. ამ პროგრამის ფარგლებში, ბევრ სხვა სიახლესთან ერთად ითარგმნა ცხრა წიგნი და მომზადდა ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის აკადემიური სტილის სახელმძღვანელო. პუბლიკაციები შეირჩა ილიაუნის და UCLA უნივერსიტეტის პროფესორების მიერ. ამ სახელმძღვანელოებით მიმდინარეობს სწავლა სამაგისტრო პროგრამაზეც.

ეს პუბლიკაციებია:

1. კოჰენი, ლუის, ლოურენს მანიონი და ქეით მორისონი, კვლევის მეთოდები განათლებაში, 6-ე გამოცემა, თბილისი, USAID|EMP, 2012






2. გორტონი, რიჩარდ, ა., ჯუდი ა. ალსტონი და პეტრა ი. სნოუდერი, ლიდერობა და ადმინისტრირება სკოლაში, 7-ე გამოცემა, თბილისი, USAID|EMP, 2012





3. სერჯიოვანი, ტომას, ჯ., თეორიული ცოდნის პრაქტიკაში გააზრებული გამოყენების პერსპექტივა, 6-ე გამოცემა, თბილისი, USAID|EMP, 2012






4. ნორთჰაუზი, პიტერ, გ.,  ლიდერობა, თეორია და პრაქტიკა, 5-ე გამოცემა, თბილისი, USAID|EMP, 2012






5. ბოლმანი, ლი, ი. და ტერენს ი. დილი, ორგანიზაციების რიფრეიმინგი, მხატვრულობა, არჩევანი და ლიდერშიფი, 4-ე გამოცემა, თბილისი, USAID|EMP, 2012





6. ოუენსი, რობერტ, ჯ. და თომას ს. ვალესკი, ორგანიზაციული ქცევა განათლებაში, ლიდერობა და სკოლის რეფორმა, მეათე გამოცემა, თბილისი, USAID|EMP, 2012





7. ჰოი, უეინ, კ. და სესილ გ. მისკელი, განათლების სფეროს ადმინისტრირება, თეორია, პრაქტიკა, კვლევა,  თბილისი, USAID|EMP, 2012





8. თურაბიანი, ქეით, ლ., სახელმძღვანელო რეფერატების, თეზისების, და დისერტაციების ავტორებისთვის, ”ჩიკაგოს სტილი” სტუდენტებისა და მკვლევარებისთვის, 7-ე გამოცემა, თბილისი, USAID|EMP, 2012







უსაფრთხო სკოლა ამერიკაში

by January 30, 2012
დღეს ჩემი ბავშვები პირველად წავიდნენ ამერიკულ სკოლაში. ეს დაწყებითი სკოლაა, რომელიც სახელმწიფოსგან ფინანსდება და ამავდროულად აქვს მართვის ავტონომია. ასეთ სკოლებს აქ ჩარტერული სკოლები ჰქვია, რადგან მათ სახელმწიფოსთან სპეციალური ხელშეკრულება (ჩარტერი) აქვთ დადებული.
ამ სკოლაში ვერ ნახავთ დაცვას ან მანდატურს. სამაგიეროდ კარგად არის გაწერილი ქცევის წესები და მიღებულია უსაფრთხოების ზომები საგანგებო სიტუაციებთან დაკავშირებით.
სკოლის ტერიტორიაზე სწავლის დაწყებამდე, დასვენებებისას და სკოლის შემდეგ სპეციალურად შერჩეული მასწავლებლები აკვირდებიან ვითარებას და ეხმარებიან მოსწავლეებს ორგანიზებულ და სწორ ქცევაში.
ქცევის წესებში სხვა, ჩვენთვის უფრო ნაცნობი წესების გარდა წერია, რომ ბავშვები უნდა ცდილობდნენ, რომ თავიანთ თამაშებში ნებისმიერი სხვა მოსწავლე ჩართონ ვისაც ამის სურვილი გაუჩნდება. დისციპლინასთან დაკავშირებით ახსნილია, რომ სკოლა შემდეგ ზომებს მიმართავს:
  • პრობლემის გადაჭრა ზრდასრულის დახმარებით
  • სკოლის ეზოში გასვლის დროის გამოტოვება
  • რეფლექსიის დღიური წერა ან ზეპირად ბოდიშის მოხდა
  • მშობლებთან დაკავშირება
  • მასწავლებლებთან გასაუბრება
  • ადმინისტრაციული ჩარევა
უსაფრთხოების ზომებს შორის მნიშვნელოვანი განსხვავება ქართულ სკოლასთან არის ის, რომ საბუთების მიღებისას დეტალურად ჩაიწერეს მშობლების ტელეფონები, სახლის ნომრები და ასევე იმ შესაძლო ადამიანების ტელეფონის ნომრებივისაც შეიძლება საგანგებო ვითარებაში  მშობლების გარდა დაუკავშირდნენ. ასევე ჩაიწერეს იმ ადამიანების სახელები და გვარები, ვისაც აქვს უფლება სკოლიდან ბავშვი გაიყვანოს. 
სკოლაში მიგვატანინეს პატარა პაკეტი, სადაც მოთავსებულია პირველადი ჰიგიენის ნივთები, ფანარი და პეჩენიები. პაკეტში ასევე შედის მშობლების წერილი, რომელებსაც ისინი წერენ თავის შვილებს. ასევე იყო თხოვნა, რომ პაკეტში ჩაგვედო მშობლების ფოტოები. კომფორტის პაკეტს (ასე ეძახიან აქაურები) ის დანიშნულება აქვს, რომ მიწისძვრის ან ხანძრის შემთხვევაში თუ მოსწავლეების სწრაფი გახიზვნა იქნება აუცილებელი, ეს პაკეტი უნდა დაეხმაროს მათ სტრესის დაძლევაში. 
საიტზე დეტალურად არის განმარტებული ის, თუ როგორ მოიქცევა სკოლა ხანძრის ან მიწისძვრის შემთხვევაში და სად უნდა მიაკითხონ მშობლებმა ბავშვებს. 

სკოლების ბრენდირების გამჭვირვალება

by October 22, 2011
ბრენდირების ზოგად პრობლემებთან დაკავშირებით აქ შეგიძლიათ ამავე ბლოგის სხვა ნაწილში.

ეს ჩანაწერი ეხება განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ინფორმაციას, რომ: ბრენდირება ჩატარდა; გამოვლინდა 10 საუკეთესო სკოლა.



ასევე გადავხედოთ სამინისტროს საიტზე არსებულ ინფორმაციას ბრენდირებული სკოლების შესახებ და შევეცადოთ დავადგინოთ თუ რა კრიტერიუმებით იხელმძღვანელა სამინისტრომ სკოლების შეფასებისას. რადგან განათლებისა და მეცნიერების მინისტრი ბრენდირების ერთერთ მთავარ მიზანს სისტემის გამჭვირვალებას ასახელებს, საინტერესოა თავად ბრენდირების სისტემა რამდენად გამჭვირვალეა.

ათ საუკეთესო სკოლას შორის დასახელდა 157-ე სკოლა. ამ სკოლამ 10 შესაძლო ვარსკვლავიდან 9 მოიპოვა.  ეს ამ სკოლის ერთადერთი მიღწევა არ არის 2011 წელს. სამინისტრომ ამ სკოლის დირექტორი 2011 წლის საუკეთესო დირექტორად დაასახელა.

შორენა ბუნტური ამ სკოლის დირექტორად ერთი წლის წინ დაინიშნა. ის 25 წლის იყო და მანამდე მუშაობდა სკოლის მანდატურად.

საინტერესო ამ ისტორიაში არის შემდეგი: როგორ მოახერხა გამოუცდელმა დირექტორმა, რომ ერთ წელიწადში ეჯობნა 2100-მდე სხვა დირექტორისთვის, ხოლო მის სკოლას ასევე დაახლოებით ამდენივე სკოლისთვის? ერთ წელიწადში სკოლის რადიკალურად შეცვლა და რადიკალურად უკეთესი შედეგების ჩვენება შეუძლებელია. თუ სკოლა საუკეთესოებს შორისაა, მაშინ რატომ მოხსნეს წინა დირექტორი და რატომ დანიშნეს აქ მანდატური?

შევადაროთ ორი სკოლა ერთმანეთს: ახალციხის 5-ე სკოლა და თბილისის 53-ე.
ჩანს, რომ ზოგიერთი პარამეტრით 5-ე სკოლა ჯობნის 53-ეს. მაგ. ავიღოთ ინფრასტრუქტურა. ახალციხის სკოლაში 56 კომპიუტერია, თბილისის "პრესტიჟულ" სკოლაში კი 38. არადა ახალციხის სკოლაში 1262 მოსწავლე სწავლობს, ხოლო თბილისის სკოლაში - 1720. თუ გავითვალისწინებთ იმას, რომ კომპიუტერებს სკოლებისთვის ძირითადად სახელმწიფო ყიდულობს მაშინ იბადება კითხვა, რატომ უყიდა სახელმწიფომ (ან თუნდაც დონორებმა) ახალციხის სკოლას უფრო მეტი კომპიუტერი ვიდრე თბილისისას?
იქნებ ეს პარამეტრი სულაც არ არის მნიშვნელოვანი თუ გავითვალისწინებთ იმას, რომ შესაძლოა 53-ე სკოლის უფრო მეტი მოსწავლე იყენებს კომპიუტერს განათლების პროცესში, რადგან მათ კომპიუტერები სახლში აქვთ?

შევხედოთ სხვა პარამეტრს. მაგ. 53-ე სკოლაში მასწავლებლების 26% აქვს გავლილი ტრენინგი, ახალციხისაში კი 33%. თუ გავითვალისწინებთ მასწავლებლების რაოდენობას, გამოდის, რომ 53-ეში 30 მასწავლებელს აქვს გავლილი ტრენინგი, ახალციხეში კი 32-ს.

შევხედოთ სპორტულ მიღწევებს. ახალციხის სკოლა სპორტულ შეჯიბრში პირველ სამ ადგილზე გავიდა. თბილისის სკოლა კი ვერ. თბილისისში 400-მდე სკოლაა, მთელს ახალციხის რაიონში კი 40-მდე. როგორ შეიძლება ამ ორი სკოლის ერთ შკალაზე ამ პარამეტრით შედარება?

53-ე სკოლას ყავს ოქროს მედალოსნები, ახალციხის სკოლას კი მხოლოდ ვერცხლის მედალოსნები. ახალციხის სკოლიდან უფრო მეტი პროცენტი ჩაირიცხა უმაღლესში,  53-ედან მეტმა აიღო გრანტი. თუმცა არ ვიცით ეს ერთიან ეროვნულ გამოცდებზე გასულების პროცენტია, თუ სკოლადამთავრებულების?

53-ე სკოლას აქვს 7 ვარსკვლავი და მისი დირექტორი მოხსნეს 2011 წლის ზაფხულში. ახალციხის სკოლას კი აქვს ორი ვარსკვლავით მეტი. რატომ?

ბრენდირებასთან დაკავშირებით ბევრი სხვა კითხვის დასმაც შეიძლება, მაგრამ ზოგიერთს პასუხი ისედაც გაეცემა თუ გავითვალისწინებთ იმას, რომ ზოგ სკოლაში დირექტორის ვინაობას გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს. 157-ე სკოლაში დირექტორი მანდატურია. ახალციხის 5-ე სკოლაში კი შინაგან საქმეთა მინისტრის დედა.









სახელმძღვანელოების ფასების რეგულირების "წარმატების" შესახებ

by September 14, 2011
განათლებისა და მეცნიერების მინისტრმა 2011 წელს გრიფირების ახალი წესის შემოღებამდე დადო პირობა, რომ არცერთი ახალი გრიფირებული სახელმძღვანელო 2011-12 სასწავლო წელს 10 ლარზე მეტი არ ეღირებოდა. 2011-12 სასწავლო წლის დაწყების წინ მინისტრი კიდევ ერთხელ აცხადებს, რომ სახელმძღვანელოს ფასი 10 ლარს არ აღემატება. ეხლა კი ვნახოთ რა ღირს გამომცემლობა ინტელექტის მაგ. 3-ე, 4-ე, 5-ე კლასის მათემატიკის სახელმძღვანელოები. ისინი გაყოფილია 2 ნაწილად და ერთად საშუალოდ ღირს 16.5 ლარი. იხ. ილუსტრაციები ქვემოთ.
აქედან რამოდენიმე კითხვა:
ა) რამდენად ღირს სახელმწიფოსგან იმ ვალდებულების საკუთარ თავზე აღება, რისი განხორციელებაც არ შეუძლია?
ბ)  რა ზიანი მოაქვს განათლების რეფორმისთვის განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს მხრიდან მცდარი ინფორმაციის გავრცელებას?
გ) ყველა გამომცემლობას აქვს სახელმძღვანელოს 10 ლარზე მეტად გაყიდვის უფლება თუ მხოლოდ ზოგიერთს?




განათლების სამინისტროს პოლიტიკა - მივედით დიდაქტიკის პრინციპების გაფუჭებამდეც

by February 27, 2011


დიმიტრი შაშკინი
"მომავალი წლიდან ინგლისური ენის სწავლება I კლასიდან გახდება სავალდებულო. იმიტომ, ინგლიურ ენაში იქნება 12 დონე და შესაბამისად, 12 სახელმძღვანელო. მასწავლებლებს შესაძლებლობა ექნებათ მოსწავლეს მისი დონის შესაბამისი სახალმძღვანელოდან მისცენ დავალება. კლასები გაიყოფა ორ ნაწილად: ძლიერ და სუსტ ჯგუფებად. ეს საშუალებას იძლევა, არ დაიჩაგროს არც სუსტი და არც ნიჭიერი ბავშვი."

ეროვნული სასწავლო გეგმა
"მოსწავლეების დაყოფა სიძლიერის მიხედვით
დაუშვებელია მოსწავლეების განაწილება კლასებში აკადემიური მოსწრების   მიხედვით. ასევე დაუშვებელია, რომ საჯარო სკოლამ მიიღოს მხოლოდ სასკოლო მზაობით გამორჩეული ან მაღალი მოსწრების მქონე მოსწავლეები და სხვებს უარი უთხრას მიღებაზე.  სხვადასხვა ნიჭისა და უნარის,  ცოდნისა და შესაძლებლობის მქონე მოსწავლეები ერთმანეთს ავსებენ გაკვეთილებზე,  ეხმარებიან ერთმანეთს გამოცდილების შეძენაში,  შესაბამისად,  ისინი უკეთეს მოქალაქეებადაც ყალიბდებიან. "

ეს ჩანაწერი ეროვნულ სასწავლო გეგმაში არის 2004 წლიდან, როდესაც პირველი საპილოტე ვერსია გამოქვეყნდა და დღესაც მოქმედებს. შვიდი წელი განათლების სამინისტროს თანამშრომლები  უხსნიდნენ მასწავლებლებს რა არის სასარგებლო და რა არის საზიანო მოსწავლეებისთვის. დღეს როგორც ჩანს საჭიროა, მასწავლებლებმა სამინისტროს თანამშრომლებს აუხსნან იგივე. იხ. ქვემოთ ვიდეო

ახალი წიგნები ბუნებისმეტყველების სწავლების შესახებ

by February 05, 2011
გამომცემლობა National Academies Press 2010 წლის მკითხველთა არჩევანის მიხედვით ათი საუკეთესო წიგნი დაასახელა. აქედან ორი საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების სკოლაში სწავლებას ეძღვნება:

ა) Surrounded by Science: Learning Science in Informal Environments წიგნი მოიცავს აღწერას იმ გზების, საშუალებების, კომპიუტერული სიმულაციებისა და სხვ. რომელთა გამოყენებითაც შესაძლებელია ბუნებისმეტყველების ეფექტურად და მეტი ინტერესით შესწავლა. 
წიგნი შეგიძლიათ უფასოდ გადმოწეროთ გამომცემლობის საიტიდან ან ქართული სერვერიდან. 

ამ წიგნში აღწერილია ის, თუ როგორ შეიძლება ჩავრთოთ მოსწავლეები ბუნებისმეტყველების სწავლებისას აღმოჩენების გზით სწავლაში. წიგნში აღწერილი სწავლება ეყრდნობა საინტერესო კონცეფციას, რომლის მიხედვითაც ბუნებისმეტყველების სწავლება მოიცავს ოთხ მიმართულებას: 1. სამეცნიერო განმარტებების გააზრება; 2. სამეცნიერო მტკიცებულებების გენერირება; 3. სამეცნიერო ცოდნაზე რეფლექსია; 4. მეცნიერებაში პროდუქტიული ჩართულობა. 
წიგნი შეგიძლიათ უფასოდ გადმოწეროთ გამომცემლობის საიტიდან ან ქართული სერვერიდან.

რომელ სასკოლო თაობაზე იმოქმედა ე.წ. ტრიმესტრულმა სწავლებამ?

by November 13, 2010
განათლებისა და მეცნიერების მინისტრი, დიმიტრი შაშკინი, გამოცდების ცენტრის ხელმძღვანელი, მაია მიმინოშვილი, ზოგიერთი მოსწავლე, ჟურნალისტი და სხვ. ხშირად აცხადებს, რომ ტრიმესტრულად საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების სწავლების დანერგვამ არ გაამართლა და შედეგები გააუარესა, რაც ვიცით საერთაშორისო კვლევებისა და ერთიანი ეროვნული გამოცდების შედეგების მიხედვით. 2010-11 სასწავლო წელს ამ თემამ დამატებითი აქტუალობა შეიძინა საყოველთაო საატესტაციო გამოცდებთან დაკავშირებით. 

გთავაზობთ, თვალსაჩინოებას, სადაც ჩანს თუ რომელ წლებში და რომელ თაობებში ხდებოდა ახალი ეროვნული სასწავლო გეგმის დანერგვა. 



ამ სქემაში ჩანს შემდეგი:
  • თაობა, რომელიც 2011 წლის გაზაფხულზე ამთავრებს სკოლას, ტრიმესტრულად საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებს (და სხვათა შორის ასევე საზოგადოებრივ მეცნიერებებსაც) სწავლობდა მხოლოდ ერთი წლის განმავლობაში, მაშინ როდესაც ისინი 10-ე კლასში იყვნენ. 1-9 კლასები, მათ ძველი სასწავლო გეგმით აქვთ ნასწავლი.
  • იგივე თაობაზე ჩატარდა საერთაშორისო შეფასების კვლევა საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებში. ამ თაობას ქიმია, ფიზიკა და ბიოლოგია, 6-ე, 7-ე და -8ე კლასებში ნასწავლი ჰქონდა ძველი სასწავლო გეგმით (სადაც სამივე ეს საგანი ერთდროულად, მთელი წლის განმავლობაში და არა-ტრიმესტრულად სწავლობენენ. ეს მოსწავლეები სწავლობენენ ასევე ძველი სახელმძღვანელოებით. შედეგები იყო კატასტროფული რითიც დასტურდება, რომ ტრიმესტრების შემოღებამდე სწავლება არაეფექტური იყო და საჭირო იყო ცვლილებები.
  • 2010 წლის ერთიანი ეროვნული გამოცდების ჩამბარებელი თაობა იყო ის თაობა, რომელსაც მხოლოდ ერთი წლის განმავლობაში ჰქონდა ნასწავლი საბუნებისმეტყველო საგნები ტრიმესტრულად 10-ე კლასში. 1-9 კლასები, მათ ძველი სასწავლო გეგმით ჰქონდათ ნასწავლი.

TIMMS-ის შედეგების წარმოჩენისას ქალბატონ მაია მიმინოშვილს არასოდეს არ უთქვამს, რომ ეს მოსწავლეები სწორედაც რომ ე.წ. ”არატრიმესტრული” სისტემით სწავლობენენ. სამაგიეროდ  გეგმაზომიერად ხდება იმ მოსაზრების კულტივირება, რომ საერთაშორისო შეფასებებზე ჩვენი დაბალი შედეგი სწორედაც რომ ახალი სისტემის ნაკლის ინდიკატორია. სამწუხაროა, რომ არა მხოლოდ პოლიტიკოსები და ბიუროკრატები გვაწვდიან დაუსაბუთებელ და მონაცემებით გამყარების გარეშე მოგონილ მოსაზრებებს, არამედ ისინიც, რომელთა სიტყვის სანდოობაზე მრავალი საგანმანათლებლო წარმატებაა დამოკიდებული.

სასარგებლო ბმულები:
1. ერთიან ეროვნულ გამოცდების შედეგების გაუარესებასთან დაკავშირებით საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებში იხ. შემდეგ სტატიაში.
Simon Janashia. Powered by Blogger.